Środki ochrony roślin przechowuj wyłącznie w oryginalnych, szczelnie zamkniętych opakowaniach, pod kluczem, w oznakowanej szafie lub magazynie. Miejsce powinno być suche, wentylowane, zabezpieczone przed dziećmi i osobami niepowołanymi, oddalone co najmniej 20 m od studni, zbiorników i cieków wodnych oraz utrzymywać temperaturę od 0°C do 30°C.
Jakie przepisy regulują przechowywanie ŚOR?
Zasady postępowania przy stosowaniu i przechowywaniu środków ochrony roślin określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 maja 2013 r. (Dz. U. 2013, poz. 625). Uzupełnieniem przepisów jest Kodeks Dobrej Praktyki Ochrony Roślin. Ich celem jest ograniczenie ryzyka zatrucia ludzi i zwierząt oraz skażenia gleby, wód powierzchniowych, wód podziemnych i kanalizacji.
Przy małej ilości preparatów wystarczająca może być trwała, niepalna, nienasiąkliwa i zamykana na klucz szafa metalowa. Większe zapasy oraz częste korzystanie ze środków wymagają wydzielonego magazynu ŚOR, wyposażonego w rozwiązania ograniczające skutki wycieku, pożaru lub niewłaściwej wentylacji.
Środki muszą znajdować się co najmniej 20 m od najbliższej studni, zbiornika wodnego lub cieku wodnego. Miejsce nie może być narażone na zalanie. Odległość nie zastępuje jednak szczelnej, nieprzepuszczalnej posadzki i właściwego zabezpieczenia przed przedostaniem się preparatu do środowiska.
Nie wolno przechowywać ŚOR w miejscach, w których mogłyby zetknąć się z żywnością, paszami, płodami rolnymi lub przedmiotami codziennego użytku. Zakazane lokalizacje obejmują:
- budynki mieszkalne i pomieszczenia sąsiadujące z częścią mieszkalną,
- budynki inwentarskie, obory, stajnie i chlewnie,
- garaże, stodoły, spichlerze i sienie,
- pomieszczenia na żywność, napoje, pasze, paliwa i środki czystości.
Za przechowywanie lub unieszkodliwianie środków ochrony roślin w sposób zagrażający ludziom, zwierzętom albo środowisku może grozić grzywna. Podstawę stanowi art. 76 ust. 1 ustawy o środkach ochrony roślin.
Jak przygotować miejsce przechowywania?
Szafa lub magazyn powinny być zamykane na klucz i dostępne wyłącznie dla osób przeszkolonych. Na drzwiach magazynu należy umieścić czytelny napis „Magazyn środków ochrony roślin” oraz ostrzeżenie „Nieupoważnionym wstęp wzbroniony”. W przypadku szafy powinno znaleźć się oznaczenie „Uwaga! Środki ochrony roślin”.
Najważniejsze parametry miejsca można szybko sprawdzić w poniższej tabeli:
| Parametr | Wymóg | Uwagi |
|---|---|---|
| Temperatura | Od 0°C do 30°C | Szczegółowe wymagania producenta znajdują się na etykiecie. |
| Odległość od wody | Co najmniej 20 m od studni, zbiornika lub cieku | Pomieszczenie nie może być zagrożone zalaniem. |
| Podłoga | Nieprzepuszczalna, niepalna, nienasiąkliwa i łatwa do zmywania | Powinna być odporna na uderzenia i działanie substancji żrących. |
| Wentylacja | Ciągła i awaryjna | W magazynie stosuje się wentylację uruchamianą z zewnątrz, a awaryjną także od wewnątrz. |
W magazynie o większej skali wentylacja ciągła powinna zapewniać co najmniej trzykrotną wymianę powietrza w ciągu godziny i zostać uruchomiona z zewnątrz przed rozpoczęciem pracy. Wentylacja awaryjna powinna zapewniać co najmniej dziesięciokrotną wymianę powietrza w ciągu godziny. Instalacja elektryczna powinna być zabezpieczona przed pyłem i gazami.
Pomieszczenie należy wyposażyć w termometr i higrometr, a także czytelną instrukcję bezpiecznego postępowania, objaśnienia piktogramów, wykaz przechowywanych preparatów i numery alarmowe. W większym magazynie potrzebne są również apteczka, gaśnica oraz rozwiązania zapobiegające odpływowi skażonych ścieków do kanalizacji.
Jak układać preparaty i przygotować je na zimę?
Oryginalna etykieta jest niezbędna do identyfikacji preparatu i odczytania wymagań dotyczących temperatury, wilgotności, światła oraz sposobu postępowania z opakowaniem. Nie przelewaj środka do butelki, wiadra ani innego nieopisanego pojemnika.
W codziennej organizacji magazynu stosuj następujące zasady:
- płynne preparaty ustawiaj poniżej proszków, granulatów i mikrogranulatów,
- ciężkie opakowania umieszczaj nisko, najlepiej na paletach, bez bezpośredniego kontaktu z podłogą,
- korzystaj z półek wykonanych z materiału nienasiąkliwego, odpornego i pozbawionego ostrych krawędzi,
- przechowuj wyłącznie preparaty, akcesoria do ich odmierzania, elementy opryskiwacza oraz materiały związane z neutralizacją skażeń.
Przed zimą sprawdź szczelność opakowań i usuń z magazynu źródła wilgoci. Nie dopuszczaj do spadku temperatury poniżej 0°C ani do przegrzewania pomieszczenia. Proszki i granulaty o właściwościach higroskopijnych wymagają szczególnej ochrony przed wilgocią. Preparaty biologiczne mogą mieć węższy zakres temperatury, dlatego w ich przypadku zawsze stosuj wymagania podane na etykiecie.
Przeterminowanych, uszkodzonych lub niepotrzebnych środków nie wylewaj do kanalizacji i nie wyrzucaj z odpadami komunalnymi. Odłóż je w wydzielonym, zabezpieczonym pojemniku na skażone materiały i przekaż do punktu wskazanego przez sprzedawcę lub uprawniony system odbioru. Puste opakowania postępuj zgodnie z aktualnymi zasadami ich zwrotu, a wymagania dotyczące przygotowania opakowania sprawdź w punkcie odbioru.
Co zrobić w razie wycieku lub pożaru?
W magazynie powinien znajdować się gotowy zestaw do neutralizacji rozlewów. Należą do niego między innymi szczotka, szufelka, wiadro z piaskiem, trocinami lub innym absorbentem, worki oraz zamykany pojemnik na skażone materiały. W razie wycieku postępuj w następującej kolejności:
- Ogranicz dostęp do miejsca zdarzenia i odsuń osoby niepowołane.
- Nie spłukuj rozlanego preparatu wodą i nie dopuść do jego odpływu do kanalizacji, gleby ani zbiornika wodnego.
- Przysyp ciecz piaskiem, trocinami lub innym absorbentem, a następnie zbierz materiał szczotką i szufelką.
- Umieść skażony absorbent i uszkodzone opakowanie w przeznaczonym do tego pojemniku, a przy dużym wycieku lub pożarze wezwij służby ratunkowe.
Samokontrola przed inspekcją PIORIN
Za kontrolę miejsca i sposobu przechowywania ŚOR odpowiada Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Przed inspekcją sprawdź, czy:
- szafa lub magazyn są zamykane na klucz, oznakowane i niedostępne dla dzieci oraz osób postronnych,
- preparaty pozostają w oryginalnych, szczelnych opakowaniach z czytelnymi etykietami,
- zachowano temperaturę od 0°C do 30°C i zapewniono wentylację,
- miejsce znajduje się co najmniej 20 m od studni i cieków wodnych, ma nieprzepuszczalną posadzkę oraz zestaw do neutralizacji wycieków,
- w magazynie nie ma żywności, pasz, paliw ani środków czystości,
- dostępne są instrukcja BHP, numery alarmowe, apteczka i gaśnica,
- prowadzona jest wymagana dokumentacja, w tym ewidencja zabiegów z ostatnich 3 lat, potwierdzenie szkolenia oraz badania technicznego opryskiwacza.
Najbezpieczniejsze rozwiązanie to wydzielona, zamykana i oznakowana przestrzeń, dopasowana do ilości preparatów. Mała szafa może wystarczyć przy niewielkich zapasach, lecz większe gospodarstwo potrzebuje magazynu z kontrolowaną wentylacją, szczelną posadzką i wyposażeniem awaryjnym.
